طرح یاسمن برای ارتقای نیک‌زیستی دانشجویان و دستیاران گروه پزشکی آغاز به کار کرد

به گزارش روابط عمومی دفتر ارتباط با دانش آموختگان دانشگاه علوم پزشکی تهران، این مراسم با هدف گرامیداشت یاد و خاطره زنده‌یاد دکتر یاسمن شیرانی، رزیدنت فقید رشته زنان و زایمان، و بررسی راهکارهای بهبود شرایط آموزشی، حرفه‌ای و روانی دانشجویان و دستیاران پزشکی برگزار شد. در این نشست، سخنرانان با تأکید بر ضرورت توجه به سلامت روان جامعه پزشکی، بر لزوم ایجاد محیط‌های آموزشی امن و حمایتگر، اصلاح شرایط کاری دستیاران و تقویت حمایت‌های سازمانی تأکید کردند.

دکتر سیدسجاد رضوی، معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به فقدان زنده‌یاد یاسمن شیرانی، این اتفاق را از دست دادن سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور دانست و گفت: از دست دادن یک دستیار پزشکی، به معنای از دست دادن امیدی برای آینده و فردی است که می‌توانست پناه و تکیه‌گاه مردم باشد.

وی با بیان اینکه فقدان چنین سرمایه انسانی از ابعاد معنوی، عاطفی و حتی اقتصادی برای کشور خسارت‌بار است، این ضایعه را به خانواده آن مرحوم و جامعه سلامت کشور تسلیت گفت و برای بازماندگان آرزوی صبر کرد.

دکتر رضوی با اشاره به برگزاری جلسات متعدد برای بررسی وضعیت دستیاران و دلایل انصراف برخی از آنان، نسبت به پیامدهای ادامه روند موجود در دوره دستیاری هشدار داد و تأکید کرد که تداوم این شرایط می‌تواند آینده نظام سلامت را با مشکلات جدی مواجه کند.

وی با اشاره به خالی ماندن ظرفیت برخی رشته‌های تخصصی و فوق‌تخصصی، به‌ویژه رشته‌های کودکان، جراحی و طب اورژانس، بر ضرورت بررسی ریشه‌ای دلایل کاهش استقبال از این رشته‌ها تأکید کرد و گفت: تسهیل شرایط پذیرش بدون توجه کافی به کیفیت آموزش و شرایط کاری، به‌تنهایی راهکار مناسبی برای حل این مسئله نخواهد بود.

معاون درمان وزارت بهداشت با تشریح مسیر دشوار ورود پزشکان به دوره دستیاری، اظهار کرد: دستیاران پس از سال‌ها تحصیل، پشت سر گذاشتن آزمون‌های دشوار و صرف بخش مهمی از دوران جوانی خود در مسیر آموزش پزشکی، وارد دوره‌ای می‌شوند که با مسئولیت‌های سنگین، کشیک‌های متعدد و فشار کاری فراوان همراه است؛ درحالی‌که دریافتی آنان در بسیاری موارد پاسخگوی هزینه‌های اولیه زندگی و رفت‌وآمدشان نیست.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختار آموزش دستیاری، خاطرنشان کرد: باید دستیاران را به‌عنوان سرمایه‌های علمی کشور ببینیم، برای تلاش‌های آنان ارزش قائل شویم و شرایطی فراهم کنیم که در کنار ارائه خدمات درمانی، از فرصت کافی برای آموزش نیز برخوردار باشند.

دکتر رضوی همچنین بر ضرورت توانمندسازی پزشکان عمومی و بهره‌گیری مناسب از ظرفیت آنان در بخش‌های درمانی تأکید کرد و افزود: دستیاران باید در محیطی فعالیت کنند که آموزش، محور اصلی حضور آنان باشد و ارائه خدمات نیز در کنار آموزش و متناسب با اهداف دوره دستیاری انجام شود.

وی در پایان با اشاره به ضرورت نگاه بلندمدت به آینده نظام سلامت، بر اهمیت حمایت از پزشکان عمومی و دستیاران پزشکی، ارتقای توانمندی‌های علمی و حرفه‌ای آنان و برنامه‌ریزی برای حفظ سرمایه انسانی کشور تأکید کرد.

در این مراسم، دکتر سیدرضا رئیس‌کرمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، با گرامیداشت یاد و خاطره زنده‌یاد دکتر شیرانی و تسلیت به خانواده وی، بر ضرورت همکاری همه ارکان دانشگاه، به‌ویژه دستیاران و استادان، برای ایجاد محیطی مناسب و حمایتگر در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها تأکید کرد.

وی با اشاره به اهمیت آموزش مثبت و تقویت تاب‌آوری در محیط‌های آموزشی گفت: باید شرایطی فراهم شود که پزشکان بتوانند با آرامش و توانمندی بیشتر به بیماران خدمت کنند و محیط‌های آموزشی به بستری برای رشد علمی، حرفه‌ای و انسانی آنان تبدیل شوند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر نقش اساسی استادان در شکل‌گیری تجربه آموزشی دستیاران، ابراز امیدواری کرد که اعضای هیئت علمی با مشارکت فعال‌تر خود، در ایجاد محیطی سالم و حمایتگر نقش‌آفرینی کنند.

وی همچنین به اجرای طرح منتورینگ در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها اشاره کرد و با تأکید بر ضرورت گسترش این برنامه‌ها، خواستار همکاری دستیاران، استادان و مدیران در سطوح مختلف برای 11:25 بهبود شرایط آموزشی و حرفه‌ای شد.

در ادامه این نشست، پنلی تخصصی به ریاست دکتر کوروش کریمی، متخصص دپارتمان جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی تهران، برگزار شد. دکتر امیرحسین جعفری، رئیس بیمارستان روزبه، محمدرضا شگرف نخعی، روانپزشک و مسئول تدوین راهوری و پایش برنامه سلامت روان و نیک زیستی دستیاران پزشکی کشور، محمدجواد پاشاپور، مشاور رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، مینا مهبودی از همکاران و دوستان دکتر یاسمن شیرانی از دیگر حاضران در این پنل بودند.

در این بخش، شرکت‌کنندگان به بررسی عوامل روانی و فشارهای ناشی از دوران دستیاری پرداختند و دیدگاه‌های خود را درباره دشواری‌های آموزشی، حرفه‌ای و فردی دستیاران پزشکی مطرح کردند. اهمیت شنیدن تجربه‌های دستیاران و شناسایی مشکلات موجود، از محورهای مورد توجه این گفت‌وگوها بود. در بخش دیگر این برنامه دکتر آذرخش مکری در سخنرانی خود، این برنامه را فرصتی برای بازنگری در شرایط آموزشی و حرفه‌ای پزشکان و دستیاران دانست و تأکید کرد که باید از این فقدان دردناک برای ایجاد تغییرات مؤثر و پیشگیری از تکرار چنین اتفاقاتی استفاده کرد.

وی با اشاره به ضرورت بررسی علمی عوامل مؤثر بر آسیب‌های روانی، تصریح کرد که نمی‌توان مسئولیت مراقبت از سلامت روان را صرفاً بر عهده خود افراد گذاشت یا با توصیه‌های کلی درباره امیدواری و مراقبت از خویشتن، انتظار حل مشکلات را داشت؛ بلکه باید زمینه‌های شکل‌گیری آسیب‌ها شناسایی و برای پیشگیری و درمان آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

مکری با تأکید بر نقش شرایط محیط کار در سلامت روان افراد، برخورداری از شغل شایسته را یکی از عوامل مهم در کاهش آسیب‌پذیری دانست و پنج ویژگی اساسی برای آن برشمرد: برخورداری از امنیت فیزیکی در محیط کار و تعامل با مراجعان، دسترسی به خدمات درمانی و مراقبت‌های بهداشتی، دریافت حقوق و مزایای متناسب، داشتن برنامه کاری همراه با فرصت کافی برای استراحت و فراغت و هماهنگی ارزش‌های سازمانی با ارزش‌های خانوادگی و اجتماعی.

وی همچنین ابعاد مختلف روان‌شناختی این مسئله را بررسی کرد و بر ضرورت اصلاح شرایط محیطی و سازمانی در کنار توجه به وضعیت فردی افراد تأکید داشت.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر ده‌مرده، دستیار سال آخر جراحی عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دیدگاه‌ها و تجربه‌های گردآوری‌شده از دستیاران سال‌های مختلف را درباره شرایط دوره رزیدنتی مطرح کرد.

در این بخش، نظرات دستیاران درباره دشواری‌های دوره دستیاری و مسائل مرتبط با شرایط آموزشی و کاری آنان مورد توجه قرار گرفت و بر اهمیت شنیدن مستقیم تجربه‌های دستیاران در تدوین راهکارهای اصلاحی تأکید شد.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر گیلدا عمید مادر زنده‌یاد یاسمن شیرانی با قدردانی از برگزارکنندگان و حاضران، ابراز امیدواری کرد که این گردهمایی زمینه‌ساز اقدامات مؤثر برای کاهش رنج‌های دانشجویان و دستیاران پزشکی باشد.

وی با اشاره به اهمیت توجه به رنج‌های پنهان فرزندان این سرزمین، اظهار کرد که از برگزاری این جلسه خرسند است؛ زیرا افرادی گرد هم آمده‌اند که در پی یافتن راهکارهایی برای بهبود شرایط هستند و نمی‌خواهند در برابر دشواری‌ها و رنج‌های دانشجویان و دستیاران صرفاً تماشاگر باشند.

مادر زنده‌یاد شیرانی با تأکید بر هدف انسانی و حرفه‌ای طرح یاسمن گفت: هدف این حرکت آن است که مهربانی صرفاً یک فضیلت فردی یا امتیازی شخصی نباشد، بلکه به مسئولیتی در حوزه پزشکی و آموزش تبدیل شود.

وی افزود: هیچ پزشکی نباید در مسیر پزشک بودن، مسئولیت انسانی خود را فراموش کند و هیچ‌کس نیز نباید برای خوب بودن در حرفه پزشکی، تحقیر را تحمل کند یا دیگران را مورد تحقیر قرار دهد.

در بخش پایانی این نشست، اهداف و محورهای فعالیت بنیاد یاسمن تشریح شد. این بنیاد با هدف فعالیت در حوزه‌های آموزش، رفاه، پژوهش، حمایت‌های سلامت و ارتقای نیک‌زیستی دستیاران و پزشکان آغاز به کار کرده است.

در این برنامه بر آسیب‌پذیری دستیاران پزشکی در برابر فشارهای متعدد آموزشی، شغلی و روانی تأکید شد و حاضران بر ضرورت طراحی برنامه‌ها و ارائه راهکارهایی برای حمایت از این گروه و بهبود شرایط فعالیت حرفه‌ای آنان تأکید کردند.